محمد رسول گلشن فومنی...

 

محمد رسول گلشن فومنی دانش آموخته دکتری علوم اجتماعی، حاصل پنج سال پژوهش‌ خود در حوزه مردم‌ شناسی فرهنگی را با تمرکز بر موسیقی فولکلور به همراه بیش از دویست و بیست ترانه محلی ایران، بار دیگر پخش شد.

از آنجا که نویسنده، به قول خود نه خواننده است، نه نوازنده و نه موسیقیدان، مدل و نمونه کار خود را همانگونه که از سر تیتر نخستین مقاله وی پیداست ، خنیاگری‌های خواننده بلند آوازه ایران در نغمه‌های صحرا و ترانه‌های محلی یار و دیار؛ سیما بینا قرار داده است.

ترانه‌های محلی و عامیانه علاوه بر آنکه می‌تواند به عنوان هنر مورد مطالعه قرار گیرد، یکی از منابع مهم مطالعه مردم‌ شناسی نیز محسوب می‌شود، این ترانه‌ها از منابع مهم تغذیه کننده پژوهش نظریه پردازان بزرگ حوزه مردم‌شناسی محسوب می‌شود.

نگاهی به سهم موسیقی فولکلور در مطالعات جوامع آسیایی، آفریقایی و آمریکای جنوبی به روشنی آشکار می‌کند که تبیین مردم شناسی بدون مراجعه به ترانه های محلی و نمونه‌های آن موفقیتی به دست نمی‌آورد.

در این کتاب که پنج سال پژوهش در زمینه مردم شناسی فرهنگی است پدیده موسیقی آواز همچون یک نهاد اجتماعی از پیدایش آواز و ترانه‌های عامیانه در تاریخ بشر و به دنبال آن ترانه‌های محلی و عامیانه ایران و چگونگی دگرگونی آنها مورد مطالعه قرار گرفته است.

مردم‌شناسی در موسیقیِ آواز و ترانه‌های محلی عنوان کلی سیزده مقاله پژوهشی است که بخش نخست کتاب حاضر را تشکیل می‌دهد، در بخش دوم اثر نیز به اتکای پژوهش‌های بینا، در برگیرنده بیش از دویست و بیست ترانه محلی از خراسان، گیلان، تالش، مازندران، شیراز، لرستان، کردی بختیاری، آذری، الموت و دیگر نواحی ایران است.

گلشن فومنی در دیباچه کتاب خود آورده است: جامعه‌ای که به گسترش زیبایی و زیباشناسی نپردازد، جامعه‌ای که با موسیقی و آوا و ترانه بیگانه باشد دچار سستی، وارفتگی و بیماری روانی می‌شود و با افزایش نبود صلح، صفا، صمیمت و دوستی به سمت فروپاشی خواهد رفت.

وی با اشاره به اینکه از کارکرد تخیل هنری و احساس هنرمندان (خواننده، نوازنده، آهنگساز شاعر و غیره) در زیبایی آفرینی و جامعه غفلت شده، آورده است: فیلسوفان اجتماعی، جامعه شناسان و بسیاری از دانشمندان علوم انسانی، میان عناصر مادی و معنوی جامعه تمایز قائلند وعدم تعادل میان پیشرفت عناصر مادی و نیروهای معنوی را از مهم‌ترین عوامل نابسامانی‌های اجتماعی، گسترش فساد، افسردگی در میان جوانان می‌دانند.

این کتاب که پیشتر در سال 86 نیز پخش شده بود امسال با عنوان بلند و کامل «مانایِ سیما بینا: مردم‌شناسی در موسیقیِ آواز و ترانه‌های محلی» توسط پخش وانیا در 560 صفحه و با طرح جلدی اثر سیما بینا روانه بازار شده است.