پخش یک فیلم کوتاه...

 

پخش یک فیلم کوتاه از زنده یاد کسائی درباره استفاده از «سلام‌علیکم» برای ساختن یک ملودی معروف، باعث شناخته شدن بیشتر وی میان مردم شد.

مثل استاد کسائی دیگر نمی‌آید، زیرا بسترش فراهم نیست

استاد حسن کسائی، تاجرزاده‌ای بود که در سومین روز فصل پاییز در سال 1307 به دنیا آمد. پدرش، حاج سید جواد کسائی تاجر مشهور اصفهان بود که با استادان و بزرگان آن زمان مانند سید حسین طاهرزاده، جلال‌الدین تاج اصفهانی، اکبرخان نوروزی، خاندان شهناز (شعبان‌خان، حسین آقا، علی آقا و جلیل شهناز)، غلامحسین سارنج و ادیب خوانساری رفت‌ و آمد داشت. به بهانه زادروز استاد کسائی به سراغ استاد محمدعلی کیانی‌نژاد از اساتید برجسته نی رفتیم.

 

 ستاره تابناک موسیقی

استاد کیانی‌نژاد درباره ویژگی‌های فنی، اخلاقی و رفتاری استاد کسائی و دلایل ماندگاری نواهایش می‌گوید: ایشان یکی از نوادر نوازندگان هستند؛ چه در قدرت تکنیک و چه در ملودی‌هایی که ساخته‌اند. این هم دلایلی دارد که از دلایلش این است که ایشان در خانواده بسیار هنردوستی بود. پدرشان بسیار در این راه برای ایشان زحمت کشیدند. ایشان هم نزد همان استاد دوران، مهدی‌خان نوایی بودند و استاد هم استعداد ویژه ای داشتند و راه را درست رفته‌اند و در دوره خوبی هم بودند و آرامش زیادی برقرار بوده است. خب اگر هرکسی چنین استعدادی داشته و راه را هم درست رفته باشد و خانواده پدری ایشان موسیقی و هنر را دوست داشته‌اند، صد در صد یک ستاره تابناکی چون ایشان باید بیرون بیاید. اما نکته مهم‌تر مسئله، درست بودن موقعیت برای پیشرفت هنر است که الان یک مورد از آن مسائل وجود ندارد و به همین دلیل، هیچ‌کس دیگر استاد کسائی نخواهد شد حتی اگر آن استعداد پیدا شود، زمینه رشدش فراهم نمی‌شود.

 

غم نان نداشت

خالق آلبوم سرو سیمین با بیان اینکه بچه‌های بااستعداد الان هم می‌توانند حسن کسائی بشوند، اما زمینه‌اش نیست می‌گوید: پدر کسائی پولدار بود. کارخانه‌ دار بود. استاد غم نان و کرایه‌خانه نداشته و بهترین استادها را هم دیده است. حتی بعضی وقت‌ها خود استاد می‌فرمودند که استاد صبا می‌آمدند با فلانی و چند ماه در خانه اصفهان نزد ما می‌ماندند. خب این زمینه‌ها الان نیست. الان ببینید چه شارلاتانیسمی در موسیقی درست شده است. بهترین نوازنده‌ها بابا کرم و ای یار مبارک می‌زنند و از طریق حاشیه، خود را مطرح می‌کنند. زمینه‌های موسیقی درست نیست، برای اینکه آدم‌های درستی در رأس موسیقی ما نیستند. همه این‌ها تقصیر مسئولان هنر مملکتی است؛ هیچ‌کسی دیگر مسئول نیست. شما می‌خواهید در این سیستم کسائی بیرون بیاید؟

 

آینده موسیقی و نی

استاد کیانی‌نژاد درباره وضعیت آینده موسیقی و نی با تأکید بر اینکه خانواده‌ها استقبال زیادی می‌کنند، اما آموزش‌ها غلط است ادامه می‌دهد: نخست بدانید که نی برای انسان‌های خیلی عجیب است؛ یعنی ساز ساده‌ای است و نوازنده باید از همه چیزش گذشته باشد. مثلاً ساز ارگ الان همه چیز برای خودش می‌زند. یک ارکستر سمفونیک برایتان می‌زند. کسی که نی را انتخاب می‌کند انسانی است که درواقع عاشق این ساز می‌شود و آنرا انتخاب می‌کند. اما راه‌ها همه به شارلاتان‌بازی ختم می‌شود، زیرا بچه‌های نی‌نواز ما هیچ راهی برای ارائه ندارند و فقط با چهار سال درس در این آموزشگاه موسیقی و چهار سال در آموزشگاه دیگر ، زندگی‌اش را می‌گذراند. از طرفی، تا چه زمانی خانواده‌ها به فرزندانشان مخارج می‌دهند که بروند و نی بزنند؟

 

جشنواره جوان خروجی نخواهد داشت

صاحب کتاب شیوه نی‌نوازی درباره جشنواره موسیقی جوان می‌گوید: امسال در جشنواره جوان فکر می‌کردم چیزی از آن دربیاید که در نخواهد آمد. ما نوازنده گروه سنی الف، ب، ج داریم. مثلاً الف جوان‌ترینشان است. امسال در رده ج که باید نی را با تمام قدرت بنوازد، اصلاً نفر اول نداشتیم و نفر سوم هم. یک نفر به زور دوم شد. برای این که الفی که آن‌قدر خوب ساز می‌زند به آنجا که می‌رسد بی‌انگیزه می‌شود، کسی پشتیبانیش نمی‌کند و نمی‌تواند روی صحنه برود. همه این‌ها را از چشم مسئولان ارشاد می‌بینم و کسانی که می‌خواهند به دروغ هوچی‌گری کنند و بگویند جشنواره جوان خوب است. سالی یک بار می‌خواهید مبلغ کمی خرج کنید و چهار نفر می‌آید. پشتیبانی این کجاست؟ بچه‌ای که ما به‌عنوان نخبه انتخاب کرده‌ایم، پس از آن باید چیکارش کنیم؟