نزهت امیری تنها بانوساکن ایران...

 

نزهت امیری تنها بانوساکن ایران است که چوب رهبری ارکستر به دست دارد. او در مقام رهبر مهمان ارکستر ملی، دو روز دیگر با نوازندگانش در تالار وحدت اجرا دارد. امیری از مشکلات صداگذاری تالار وحدت می‌گوید و اینکه باعث شده صدای ساز نوازندگانی که در فاصله بیشتری با رهبر قرار دارند، به خوبی به گوش او نرسد.

پنجم شهریور ماه برای دیدار و گفتگو با نزهت امیری و قرار گرفتن در جریان تمرین ارکستر ملی به تالار وحدت رفتیم. تمرین حدود حدود دو ساعت و نیم به طول می‌انجامد. در جریان تمرین قطعه‌های متفاوتی اجرا می‌شود و از میانه کار فریدون شهبازیان، رهبر ارکستر ملی هم به گروه افزوده می‌شود. قرار است در این اجرا قطعات کنسرتینو برای سنتور و ارکستر، کنج مناجات، سربداران، بیژن و منیژه، ماهور برای ویلن و ارکستر، سرود گل، هزار دستان، اسمر و رقص دایره توسط نوازندگان ارکستر نواخته شود.

نزهت امیری در حین تمرین با آرامش و صبر خاصی گروه نوازندگان را هدایت و اشکال ها را به آنها گوشزد می‌کند. صبر می‌کنیم تا تمرین به پایان برسد، پس از آن همراه با او به ساختمان رودکی می‌رویم. نزهت امیری در این گفتگو از مشکلات کنونی ارکستر ملی و همچنین کمبود وقت برای تمرین اعضا می‌گوید. رهبر مهمان ارکستر ملی چنین می‌گوید، مشکلات صداگذاری سالن بر روی قضاوتش درباره نحوه عملکرد نوازندگان تأثیر داشته، اگرچه که در حال حاضر تالار وحدت بهترین سالن موجود برای اجرای ارکستر است. سالن‌های ما در ایران هیچ شباهتی به سالن‌های بزرگ دنیا ندارد و از لحاظ صداگذاری و حتی امکانات معمولی با مشکلات بسیاری روبرو هستند؛ به‌ گونه ای که حین اجرای ارکستر صدای ساز نوازندگانی که فاصله‌ی بیشتری با رهبر دارند به خوبی به گوش نمی‌رسد. در برخی موارد دیده شده نوازنده صدای ساز بغل دستی خود را به سختی می‌شنود، پس در چنین شرایطی قطعا کار به مشکل برخواهد خورد و گروه به تمرین بیشتری نیاز پیدا خواهد کرد و باید به فکر راه چاره برای رفع مشکلات بود ولی برطرف کردن مشکلات فنی کاری نیست که اعضای گروه قادر به حل آن باشند.

امیری همچنین اشاره می‌کند که مشکلات صداگذاری بر روی قضاوت رهبر و بر کار نوازنده نیز تأثیر می‌گذارد: در بعضی از سالن‌ها صدای یکسری از سازها مانند ساز بادی چوبی به خوبی به گوش رهبر نمی‌رسد اگرچه تماشاچیانی که در بالکن‌ها نشسته‌اند صدا را به وضوح می شنوند. زمانی که رهبر صدای درستی از اجرای ارکستر دریافت نکند متوجه اشتباه نوازنده خود نیز نمی‌شود پس نمی‌تواند به نوازنده خطای پیش آمده گوشزد کند؛ چراکه ممکن است نوازنده کار خود را به درستی انجام داده باشد و تنها صدای او به‌خوبی به‌گوش نرسیده باشد. چنین مشکلاتی را به سفر به مکانی تشبیه می‌کند و می‌گوید که با پای پیاده هم می‌توان این کار را انجام داد، ولی اینکه همیشه بخواهیم به تکرار با همین مقدار سختی انجام دهیم کار را برایمان دشوار خواهد کرد.

نتیجه کار ارکستر ملی ایران را با وجود همه محدودیت‌های موجود، چگونه ارزیابی می‌کند؟ در سال‌های کاریم تلاش کرده‌ام و الآن هم برای بهترین نتیجه ممکن کمال تلاش خود را می‌کنم اما در پایان مخاطب باید با توجه به درک خود نسبت به موسیقی نتیجه را ارزیابی کند؛ البته به‌ نظرم در ارزیابی درست می بایست چالش‌هایی که ارکستر برای اجرا با آن روبرو بوده است را در نظر گرفت.  اینها همه نگرانی‌هایی را ایجاد می‌کند. واقعیت امر این است اگر کاری را ارزیابی می‌کنیم باید همه نکات را در نظر بگیریم از جمله تعداد تمرین‌ها، امکانات، شرایط محیطی و حتی فصلی که در آن اجرا شده و یک اجرا را از نظر من باید اینگونه ارزیابی کرد. او از مشکلات کمبود زمان برای تمرین ارکستر گله و اظهار می‌کند که به دلیل تداخل تمرین ارکستر با جشنواره‌ها و کنسرت‌های دیگر نتوانسته آن‌طور که باید و شاید با گروه تمرین کند. با وجود روند کاری کند ارکستر، نوازندگان حرفه‌ای هستند و موظفند که خود را با شرایط وفق دهند، به‌ همین دلیل نگرانی زیادی از این بابت ندارم.

وی باور دارد که تمرین زیاد باعث بالا رفتن اعتماد به نفس نوازندگان می‌شود، به ‌نحوی که اجرای اصلی نیز مانند تکرار تمرین برای آنها خواهد بود. امیری درباره سالن‌های اجرای موسیقی ایران می‌گوید: در حال حاضر سالن‌های موسیقی در اکثر شب‌ها پر هستند که این امر از یک جهت نوید بخش استقبال مردم از موسیقی است و از طرفی دیگر نشانگر کمبود امکانات در این زمینه، چرا که با وجود افزایش جمعیت و تقاضا، تعداد سالن‌های ما با سی سال گذشته تفاوتی ندارد. او امیدوار است مشکل سالن اجرای موسیقی در ایران حل شود: در ایران رشد امکانات متناسب با نیاز موسیقی دوستان نیست. این امر باعث به‌وجود آمدن تنگنا می‌شود. ای‌کاش سالن‌های متناسب برای موسیقی کلاسیک و مطابق با علم آکوستیک ساخته شود، به گونه ای که با کمبود متقاضی در این زمینه روبه‌رو شویم. نه اینکه همیشه درخواست برای سالن باشد ولی خبری از بهبود و تغییر نباشد.

امیری در پایان درباره برنامه کاری خود برای آینده گفت: در سال ۹۵ به‌ درخواست نوازندگان بانو ارکستر سرزمین مادری را تشکیل دادم. با وجود مخالفتم برای تفکیک جنسیتی کلیه نوازندگان این ارکستر بانوان هستند. او ادامه می‌دهد: به دنبال فضایی خواهیم بود که با ارکستر بانوان نیز اجرا برای عموم داشته باشیم. قصد داریم با شرکت دادن همخوان آقا مشکلاتی را که ممکن است برای گرفتن مجوز پیش آید را پشت سر بگذاریم. ارکستر ملی پنجشنبه، هشت شهریور ساعت بیست و یک و سی در تالار وحدت اجرا خواهد داشت. علی عابدی نوازنده سنتور، مونا طاهریان نوازنده فلوت و امین قضاتی نوازنده ویولن از جمله تک نوازهای این ارکستر هستند.