بیست و یکمین نشست ماهانۀ آیین آواز شب گذشته در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. حسن گلپایگانی، قرار بود استاد مدعو (میهمان) این ماه باشد که در پی بروز بیماری و بستری شدنش مرتضی غزنوی جایگزین او شد. این اتفاق منجر به تغییر موضوع جلسه از مبحث فنی و تئوریک یک آواز امروزی چگونه باید باشد؟ به خودآموختگی در آواز ایرانی شد.

 

نشست آواز
نشست آواز

رونمایی از کتاب ردیف موسیقی آوازی ایران به روایت حسن گلپایگانی و به کوشش حجت عبدی نیز برگزار نشد و در نهایت با حضور علیرضا معینی مجری همیشگی نشست و اعلام این تغییرات، نشست بیست و یکم آغاز به کار کرد.

 

ابتدا علی انصاری (خواننده) همراه حمیدرضا رویین‌تن (سه‌تار) و امرالله نصراللهی (نی) روی صحنه آمدند. برنامه این گروه در دستگاه سه‌گاه ارائه شد. در ادامه مهدی ستایش‌مهر، شاگرد برگزیده کلاس‌های حسن گلپایگانی در غیاب استادش به حاضران در ارسباران معرفی شد و به همراه علی خرمی (تارنواز) آوازی را در ابوعطا خواند. مسیح سام خانیان به همراه فرشید فرهمند (ویولون)، علیرضا امیدی (تار) و میلاد حیدری (تمبک) آوازخوان بعدی بود که او نیز در ابوعطا آواز خواند. نوین خوش‌نوا عودنواز و خواننده برنامه بعدی بود که با گروه هگمتانه از همدان خود را به ارسباران رسانده بود. محمد ثابت‌راد (تارنواز و سرپرست گروه)، بهروز محمدی (نوازنده ویولون) و حمید زارعی (تنبک) دیگر اعضای گروه هگمتانه بودند. آنها در بیات ترک اجرای خود را شروع کردند و با تصنیفی در دستگاه شروع به پایان بردند. امیر مداح نیز آوازش را در چهارپاره ابوعطا خواند.

 

در مبحث فنی نیز غزنوی درباره خودآموختگی گفت که از اساس با این مقوله مخالف است. او متذکر شد که استادش مجید کیانی در ابتدای راه‌یابی او به کلاس‌هایش پرسیده بوده که آیا حوصله داری 60 سال آواز بخوانی تا بر رموز این هنر وقوف و تسلط پیدا کنی؟!

 

غزنوی در ادامه افزود: من هم امر استاد کیانی را گردن نهادم و شروع به کار کردم. واقعیت هم چیزی جز این نیست که هنر شرقی و هنر ایران زمین بدون استاد، اتفاق نمی‌افتد. هر کدام از ما برای شروع فراگیری آواز به غیر از ردیف آوازی، آثار بزرگانی همچون اقبال آذر، طاهرزاده و سید احمدخان ساوه‌ای را در دست داریم. وقتی این آثار ارزشمند را گوش می‌دهیم می‌بینیم که چه ظرایفی در آثار این بزرگان هست. همه آنها زیر نظر اساتیدی برجسته به این جایگاه در آواز رسیدند، شاید اگر خود این عزیزان هم می‌خواستند بدون استاد این مسیر صعب را طی کنند هرگز موفق به دستیابی به این جایگاه رفیع در هنرشان نمی‌رسیدند.

 

علی شیرازی کارشناس مجری نشست هم در پاسخ غزنوی گفت: واقعیت این است که این پنل فنی و تئوریک همچنان که می‌دانید کاملاً اتفاقی و به خاطر غیبت آقای گلپایگانی شکل گرفت و من به طور ضمنی رضایت استاد غزنوی را برای ارائه این مبحث جبرانی گرفتم و نمی‌دانستم که ایشان با خودآموختگی مخالفند. حالا هم ضمن احترام به نظر ایشان اعلام می‌کنم که اعتقاد راسخم به مقوله خودآموختگی در آواز همچنان پابرجاست و لازمه‌اش هم توجه و تدقیق در آثار بزرگان آواز از قدما تا خوانندگان برتر رادیو و برنامه گل‌هاست. ضمن اینکه خودآموختگی مرحله‌ای است که اساساً پس از اتمام ردیف آوازی توسط هنرجو تازه شروع می‌شود و قطعاً ردیف، پیش شرط شروع خودآموختگی خواهد بود. در مرحله بعدی نیز بهره‌مندی از آثار تکنوازان برتر موسیقی ایرانی مانند مرتضی محجوبی و جلیل شهناز و حسن کسایی لازمه ورود به خودآموختگی و تداوم آن توسط هنرجوی آواز است.

 

در پایان برنامه، علیرضا معینی (مجری) اعلام کرد که بیست و دومین نشست تخصصی آموزشی آیین آواز از ساعت ۱۸ سه شنبه ۲۹ خرداد در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد.